Geert Mak bezoekt Minkema College

Op donderdag 26 februari mochten we bij Minkema Invites een wel heel bijzondere spreker ontvangen. Niemand minder dan opinieleider, schrijver en hoogleraar Geert Mak kwam naar onze school! 

Onthulling kunstwerk

Onze kunstdocent Noreen Riepma had de eer om hem tijdens haar deelname aan Sterren op het Doek te mogen vastleggen. Haar kunstwerk werd die middag door Geert Mak onthuld en heeft een prachtige plek in de school gekregen. 

Daarnaast gingen 5 & 6 vwo-leerlingen met maatschappijwetenschappen en geschiedenis in hun pakket met hem in gesprek en gaf hij zijn blik op Nederland in een veranderend Europa en een onrustige wereld. En: wat kan burgerschap hierin betekenen? Aan de hand van diverse vragen waren de leerlingen zeer geïnteresseerd in de opinie van Geert Mak over 'brandjes' die er op dit moment broeien in Europa en in de wereld. Hoe ontstaan de 'brandjes' in de kathedraal van de (inter) nationale democratische rechtsstaat , wie is de pyromaan en wie zijn de brandweerlieden om de branden te blussen? Dit leverde een mooi gesprek op. We geven een kleine terugblik van een aantal bijzondere momenten in dit gesprek.

Wordt Europa fascistischer?

Geert Mak vertelde dat bij boosheid men zich eigenlijk altijd richt op 'de vreemdeling'. De onderliggende oorzaak, de incompetentie van eerdere ministers, wordt daarbij buiten beschouwing gelaten. Een voorbeeld: Woningbouwcorporaties zijn afgebroken door eerdere kabinetten wat heeft geleid tot te weinig woningen. Maar: "Het is de schuld van de immigrant", bekt gewoon lekkerder. Mensen hebben steeds minder grip op hun bestaan. Dan zijn economische overwegingen niet meer het belangrijkst. Mensen hebben een eigen plek nodig en die plek zijn progressieve partijen vergeten. Daarbij is taal ook enorm belangrijk; gebruik gewone taal! Een goed voorbeeld is wijlen burgemeester Van der Laan van Amsterdam, hij sprak een taal die het hart raakt, taal die begrepen werd, zoals de woorden: “Ik was al lid van Ajax toen jullie nog niet geboren waren.”

Internationale rechtstaat

Volgens Mak kan het conflict in Oekraïne makkelijk doorslaan naar heel Europa. De wens van Rusland is duidelijk: de oude Sovjet-Unie of nog liever het tsarenrijk herstellen. Er is een grote kans op een nare deal voor Oekraïne deze zomer. Mensen in Baltische staten zijn dan de klos, Polen, Finland misschien ook. De mensen daar zorgen altijd voor een volle tank en ze kunnen belangrijke spullen zo pakken. Tegenwoordig zijn landen ook met cyber en tech te ontwrichten, dus de verdediging moet misschien wel totaal anders. 

Mak: "Mijn generatie had mazzel, want we hebben al 80 jaar vrede, ook door oprichting van de EU. Het wordt nu wel instabieler en de kans bestaat dat jullie echt op de barricades moeten. Democratie en vrede zijn niet vanzelfsprekend, die zijn het waard om te verdedigen."

De onvoorspelbaarheid van Trump zorgt volgens Mak ook voor een gevaarlijke situatie. We zijn als Europa nog te afhankelijk van Amerika, maar wellicht is dat over een aantal jaren anders. De verkering is wel echt dik uit, maar liever houden we de VS te vriend. Het wordt alleen nooit meer als vroeger. Het vertrouwen is weg. Europa moet zich reorganiseren, maar we reageren te traag.

De geschiedenis herhaalt zich?

Mak vertelt dat men in de jaren '30 vooruit keek, toekomstgericht. Nu kijkt men terug: 'Make America great again'. Vroeger gebeurde er iets voor gewone mensen, men leverde. Nu leveren politici niet. Als we naar toen kijken ziet Mak de overeenkomsten helaas ook. De aansluiting van een extreme partij bij een gevestigde partij zoals bijv. de VVD zorgt ervoor dat je de extreme partij legitimeert en dat ziet Mak als een grote fout. Dan zit je in de macht, een zogenaamde staatskaping. Dat zie je Trump doen: vazallen op hoge posities, uitspraken in de media, de rechtsmacht. In het juridische systeem stuit hij inmiddels gelukkig wel op grenzen. Maar: radicaal rechts is niet precies fascistisch. Wat nu gebeurt is echt nieuw, dus historici zoeken naar duiding. De geschiedenis lijkt niet op elkaar, maar rijmt wel. In dit tijdperk beïnvloeden ook de nieuwe media het spel. De grote tech-reuzen met hun eigen belangen hebben de nieuwsvoorziening, vooral aan jongeren, in handen. In de jaren '30 was alles gericht op de staat, nu is alles gericht op het individu.

Burgerschapsonderwijs

Volgens Mak is er sprake van een paradigmawisseling, zoals in de 16e eeuw. Toen was ook de vraag: wat is waar? Nu is er ook die verwarring. "Dus leer leerlingen in deze beerput van lulkoek: checken, checken, checken!" Behandel verschillende zienswijzen tijdens de les: wat zijn goede bronnen, waar vind je info, links en rechts, laat alles aan leerlingen zien. Je moet namelijk jezelf ook altijd de vraag stellen: 'Hebben ze een punt?' Je moet de realiteit in de gaten houden. Is de prijs van een idealistische maatregel niet te hoog op sommige plekken? Door alles af te doen als onzin neem je de terechte zorgen ook niet serieus. 

Nieuwsitem RPL Woerden

Tijdens het bezoek van Geert Mak heeft RPL Woerden een verslag gemaakt. Dit kun je hieronder terugkijken: